PrintE-mail

Interview to D. Rallis (in Greek)

Η ΘΕΣΣΑΛΙΑ - Δ. Ράλλης

Τι περιλαμβάνουν οι εμφανίσεις της Συμφωνικής Ορχήστρας της Ουτρέχτης στη Μαγνησία;

Η ορχήστρα θα δώσει δύο συναυλίες διαφορετικού περιεχομένου στο Χόρτο του Δήμου Αργαλαστής. Η μία θα είναι συμφωνική συναυλία και η δεύτερη θα είναι μια μουσικοθεατρική παράσταση.

Στη συμφωνική συναυλία επέλεξα να παιχτούν έργα τα οποία θα ήταν εύκολο να τα παρακολουθήσει το ευρύ κοινό. Πάντα προσπαθώντας να φέρουμε το πλατύ κοινό πιο κοντά στην κλασσική μουσική αλλά και τη μουσική αυτή πιο κοντά στο κοινό, το γεγονός πως θα παίξουμε σε ανοιχτό υπαίθριο χώρο, πως είναι καλοκαίρι και η θερμοκρασία δεν ευνοεί τους μουσικούς και τα όργανα, πως ο κόσμος δε μπορεί να μείνει συγκεντρωμένος σε έργα μεγάλης διάρκειας ήταν κάποιοι από τους παράγοντες που διαμόρφωσαν το πρόγραμμά μας.

Θα παίξουμε δύο εισαγωγές, του Beethoven για το θεατρικό έργο "Κοριολλανός" και του Rossini για την όπερα "Ιταλίδα στο Αλγέρι". Το πρώτο μέρος θα περιλάβει επίσης μια συνφώνια, μια πολύ σύντομη συμφωνία δηλαδή ή αλλιώς μια ουβερτούρα με τρία σύντομα μέρη, ενός άγνωστου συνθέτη, του Joseph Boulogne de St. Georges ο οποίος ονομάζεται και «Μαύρος Mozart»! Ακριβώς επειδή ήταν μαύρος στο χρώμα του δέρματος και Γάλλος ευγενής ταυτόχρονα, από πατέρα αξιωματούχο και μητέρα σκλάβα, σύγχρονος του Mozart, βιρτουόζος βιολιστής, ταλαντούχος συνθέτης και ο 2ος καλύτερος Ευρωπαίος ξιφομάχος της εποχής του, ήταν μια αμφιλεγόμενη φιγούρα της εποχής, με μια τραγική ζωή στην οποία –ευτυχώς- πρόλαβε κι άφησε αριστουργηματικά δείγματα μουσικής γραφής.

Μετά το διάλειμμα θα παρουσιάσουμε μία σύνθεση ενός συνθέτη από την Ουτρέχτη ο οποίος μάλιστα θα παρευρεθεί και στη συναυλία! Ο Wym van Noort έγραψε φέτος κατά παραγγελία της ορχήστρας μας μια εισαγωγή βασισμένη στο μυθιστόρημα «Ανεμοδαρμένα Ύψη» της E. Bronte. Το πρωτότυπο αυτής της σύνθεσης είναι πως χρησιμοποιεί τη μοντέρνα τεχνολογία στην υπηρεσία της Τέχνης: Η σύνθεση είναι για iPhone σόλο και ορχήστρα! Το συγκεκριμένο αυτό μοντέλο κινητού τηλεφώνου περιλαμβάνει τη λειτουργία ενός αρχαίου πνευστού οργάνου ιδιαίτερα διαδεδομένου, της οκαρίνα. Ο παίχτης φυσά μέσω μιας εσοχής μέσα στο τηλέφωνο και με τα δάχτυλά του «ανοιγοκλείνει» τις «τρύπες» τις φλογέρας αυτής οι οποίες απεικονίζονται ηλεκτρονικά στην οθόνη του τηλεφώνου. Είναι μια αρκετά πρωτότυπη ιδέα και σύνθεση την οποία οι φίλοι μου Ολλανδοί θα ήθελαν να μοιραστούν με το Ελληνικό κοινό.

Επίσης θα παρουσιάσουμε μια σειρά από σύντομα παραδοσιακά Εβραϊκά κομμάτια για κλαρινέτο και ορχήστρα εγχόρδων. Πρόκειται για τη λεγόμενη μουσική Κλέτσμερ, η οποία είναι κοσμική μουσική, κυρίως γάμων και πανηγύρεων των Εβραϊκών κοινοτήτων της βόρειας και κεντρικής Ευρώπης. Η μουσική αυτή είναι επηρεασμένη από μουσικά στοιχεία διαφόρων χωρών και την πρώτη φορά που την άκουσα είπα μέσα μου: «Αυτό σίγουρα θα άρεσε στο Ελληνικό κοινό». Έτσι έκανα την προσπάθεια και το κατάφερα να μπορέσω να την παρουσιάσω στην Ελλάδα. Ο κλαρινετίστας Michel Marang, ένας εξαίρετος μουσικός, έχει κάνει μια διασκευή για ορχήστρα εγχόρδων και κλαρινέτο σόλο το οποίο παίζει ο ίδιος στη συναυλία. Τα ηχοχρώματα θα θυμίσουν από Ηπειρώτικο κλαρίνο ως Ουγγρικό τσιγγάνικο κι Αμερικάνικο ragtime! Ελπίζω πως το κοινό θα ενθουσιαστεί με το συγκεκριμένο έργο.

Θα κλείσουμε τη συναυλία μας με το πασίγνωστο Γαμήλιο Εμβατήριο του Mendelssohn. Ίσως ο πολύς κόσμος δε γνωρίζει πως το εμβατήριο που όλοι οι οργανίστες του κόσμου παίζουν στους γάμους, που ακούγεται κατά κόρον σε ταινίες και διαφημίσεις είναι σύνθεση του Γερμανού συνθέτη, προορισμένη για το θεατρικό έργο «Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας». Θα σας πω σε λίγο περισσότερα γι’ αυτό. Έτσι λοιπόν σε μορφή συναυλίας θα παίξουμε το εμβατήριο αυτό ώστε το κοινό να το απολαύσει ζωντανά από μια πλήρη συμφωνική ορχήστρα στην αυθεντική εκδοχή του! Φυσικά μιας και δίνουμε συναυλία εκτός έδρας έχουμε και κάποια μουσική έκπληξη για το τέλος με την οποία θα ευχαριστήσουμε το κοινό για την παρουσία του.

Στη δεύτερη μας εμφάνιση θα ευτυχίσουμε να παρουσιάσουμε ακόμη κάτι πρωτότυπο! Μια θεατρική μουσική παράσταση: Το Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας των Shakespeare/Mendelssohn. Φυσικά πρόκειται για το γνωστό θεατρικό έργο του Βρετανού συγγραφέα το οποίο επένδυσε μουσικά ο Γερμανός συνθέτης. Το θεατρικό γράφτηκε τα τελευταία χρόνια του 16ου αιώνα γύρω στο 1596. Ο Mendelssohn γνώρισε κι αγάπησε το έργο του Shakespeare όντας παιδί ακόμη κι έτσι μία από τις πρώτες συνθέσεις του ήταν η εισαγωγή στο Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας σε ηλικία 17 ετών. Τη μουσική για το υπόλοιπο έργο έγραψε λίγο πριν τα 34 του χρόνια κατά παραγγελία του βασιλιά της Πρωσίας Φρειδερίκου Γουλιέλμου του Δ΄. Έτσι το 1843 ανέβηκε η πρώτη παράσταση με τη μουσική αυτή, περίπου 250 χρόνια δηλαδή μετά τη γραφή του θεατρικού έργου και 166 από σήμερα. Παρ’ όλα αυτά η μουσική είναι τόσο διαχρονική και γεμάτη με τη φρεσκάδα της νεότητας του συνθέτη ώστε ακούγεται πολύ ευχάριστα ακόμη και σήμερα. Χωρίς να είναι όπερα διαπερνά όλο το έργο και το διανθίζει με φανταστικά και υπερβατικά στοιχεία που δημιουργούν μια παραμυθένια ατμόσφαιρα, ακριβώς δηλαδή ό,τι χρειάζεται το κείμενο για να γίνει πιο άμεσο στο κοινό. Υπάρχουν σημεία όπου η μουσική διανθίζει σκηνές στις οποίες οι χαρακτήρες δε μιλούν αλλά κινούνται στη σκηνή, σημεία όπου η μουσική «διακόπτει» το λόγο δημιουργώντας εφφέ, άλλα σημεία όπου η μουσική λειτουργεί ως ένα χαλί, δηλαδή μέρη στα οποία οι ηθοποιοί μιλούν με μουσική υπόκρουση, μουσική για τη σύνδεση σκηνών καθώς και τραγούδια κι ένας χορός.

Έτσι λοιπόν η ορχήστρα θα βρίσκεται στο άκρο της σκηνής και θα παίζει ζωντανά τη στιγμή που θα υπάρχει σκηνική δράση. Για να επιτευχθεί αυτό θα συνεργαστούμε στο Χόρτο με ένα βασικό πυρήνα ηθοποιών από την Αθήνα, το θεατρικό εργαστήρι «Μυθολογία». Αυτός θα πλαισιωθεί και από ηθοποιούς οι οποίοι θα συμμετάσχουν στο θεατρικό σεμινάριο του Χόρτου τη βδομάδα 17 ως 23 Αυγούστου. Η διδασκαλία είναι του Γιώργου Μπινιάρη, ο οποίος είναι κι ο σκηνοθέτης της παράστασης. Όλη τη βδομάδα αυτή λοιπόν, ορχήστρα, τραγουδιστές και ηθοποιοί θα κάνουν δοκιμές ώστε να επιτευχθεί το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Το εγχείρημα είναι δύσκολο γιατί πρέπει να συνεργαστούν ομάδες ατόμων διαφορετικών ειδικοτήτων και εθνικοτήτων, οι εναλλαγές μουσικής, τραγουδιού και λόγου απαιτούν πλήρη συγκέντρωση των συμμετεχόντων ώστε η ροή του έργου να είναι φυσιολογική και ομαλή και να κρατά το κοινό σε εγρήγορση με αμείωτο το ενδιαφέρον. Το γεγονός πως μια ορχήστρα δεν είναι εύκολο να βρίσκεται σε μια μικρή θεατρική αίθουσα και το μεγάλο κόστος ενός τέτοιου εγχειρήματος αποτρέπει το ανέβασμα του συγκεκριμένου έργου με ζωντανή συνοδεία μιας ολόκληρης ορχήστρας, ακόμη και σε ονομαστά θέατρα. Αυτό κάνει την παράστασή μας ξεχωριστή μιας και μπορέσαμε να συνεργαστούμε με τέτοιο τρόπο ώστε να βρεθούν και οι πόροι και τα άτομα με όρεξη για δουλειά και ο χώρος να παρουσιαστεί κάτι τέτοιο! Η οικονομική συμβολή του Ολλανδικού κράτους, το οποίο απλόχερα χρηματοδοτεί τις Τέχνες, ήταν σημαντική και καταλυτική!

Πώς προωθήθηκε η συνεργασία;

Η ιδέα δόθηκε πέρυσι το καλοκαίρι στο Χόρτο. Εκεί είχα βρεθεί, όπως το συνηθίζω από το 1995, στα πλαίσια των μουσικών σεμιναρίων του μαέστρου Γ. Χατζηνίκου. Ταυτόχρονα ο σκηνοθέτης Γιώργος Μπινιάρης έδινε θεατρικό σεμινάριο στους Όρνιθες του Αριστοφάνη κι εκεί έγινε η γνωριμία μας. Την τελευταία μέρα του σεμιναρίου ο κ. Μπινιάρης έκανε τη πρόταση «την ερχόμενη χρονιά», δηλαδή φέτος το καλοκαίρι, «να ανεβάζαμε ένα έργο του Shakespeare». Τότε θυμήθηκα πως ο Mendelssohn είχε γράψει μουσική για το Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας και πρότεινα να ανεβάζαμε το συγκεκριμένο έργο εάν η ορχήστρα μου από την Ολλανδία δεχόταν να ταξιδέψει ως εδώ. Η ιδέα ενθουσίασε τόσο τον κ. Μπινιάρη όσο και την κα. Πία Χατζηνίκου Αγγελίνη, πρόεδρο του ομώνυμου πολιτιστικού ιδρύματος, όσο και την ορχήστρα μου όταν τους το πρότεινα το Σεπτέμβριο. Έτσι με τη σύμφωνη γνώμη όλων ξεκίνησε η οργάνωση η οποία κράτησε σχεδόν ένα ολόκληρο χρόνο. Το πολιτιστικό ίδρυμα Αγγελίνη-Χατζηνίκου, ως διοργανώτρια αρχή, κάλεσε επίσημα την Ορχήστρα της Ουτρέχτης και το θεατρικό εργαστήρι «Μυθολογία» να συνεργαστούν ώστε να γίνει η ιδέα πράξη φέτος στην 25η θερινή συνάντηση Χόρτου! Να ’μαστε λοιπόν μετά από ένα χρόνο σκληρής οργανωτικής προετοιμασίας στο Πήλιο!

Πώς κρίνετε το επίπεδο των πολιτιστικών εκδηλώσεων στο Χόρτο;

Παρακολουθώ χρόνια όπως σας είπα τις εκδηλώσεις αυτές. Πάντοτε διακρίνονται για το υψηλό τους επίπεδο, τη σοβαρότητά τους και την ευρεία γκάμα τους. Καλύπτουν τις εικαστικές τέχνες, το θέατρο, το χορό και φυσικά τη μουσική δίνοντας τη δυνατότητα σε καλλιτέχνες να παρουσιάσουν τη δουλειά τους σ’ έναν όμορφο χώρο! Νέοι καλλιτέχνες έρχονται σε επαφή, ανταλλάσσουν ιδέες, γνωρίζονται καλύτερα, μαθαίνουν, εμπνέονται και δημιουργούν! Ταυτόχρονα συνδυάζουν την καλλιτεχνική τους δράση με στιγμές ξεκούρασης και ξεγνοιασιάς στον όμορφο αυτόν τόπο, το γραφικό και ήρεμο Χόρτο! Παράλληλα δίνεται πνοή και κίνηση στο χωριό, παραθεριστές των γειτονικών χωριών εμπλουτίζουν τις διακοπές τους εποικοδομητικά επισκεπτόμενοι τις εκδηλώσεις και τα καλοκαιρινά βράδια αποκτούν στο υπαίθριο θέατρο μια ξεχωριστή διάσταση. Θα έλεγε κανείς πως το Χόρτο είναι ένα είδος θερινού Μεγάρου Μουσικής και Τεχνών! Τι να πρωτοθυμηθώ από τις εκδηλώσεις στο Χόρτο τα τελευταία έτη! Δε θα ήθελα να τις απαριθμήσω γιατί και πολλές είναι και θα αδικήσω όσες δεν αναφέρω. Αρκεί να σας πω πως στο Χόρτο πήρα το μουσικό μου βάπτισμα ώστε να ακολουθήσω επαγγελματική μουσική πορεία και πως ο κ. Χατζηνίκος ήταν εκείνος ο οποίος με ενέπνευσε και μου γνώρισε τον απέραντο πολύχρωμο μαγευτικό κόσμο της Μουσικής -με Μ κεφαλαίο- που κρύβεται πίσω από τις μαύρες νότες της παρτιτούρας. Είναι έτσι ξεχωριστός ο δεσμός μου με το Χόρτο και τους ανθρώπους του!

Ποια είναι η δράση της ολλανδικής ορχήστρας;

Η ορχήστρα δραστηριοποιείται κυρίως στο Δήμο της Ουτρέχτης και σε γειτονικούς Δήμους δίνοντας συναυλίες όσο συχνότερα γίνεται. Είναι ορχήστρα δωματίου που σημαίνει πως είναι μια μικρή σχετικά ορχήστρα της τάξεως των 40 μελών και λόγω της σύνθεσής της ερμηνεύει έργα της κλασσικής και της πρώιμης ρομαντικής περιόδου. Τα τελευταία έξι χρόνια που βρίσκομαι ως καλλιτεχνικός της διευθυντής και μαέστρος, έχουμε δώσει έμφαση στη συνεργασία μας με νέους σε ηλικία ταλαντούχους σολίστ τους οποίους καλούμε να συμπράξουν με την ορχήστρα σε συναυλίες. Έτσι βοηθούμε νέα ταλέντα στο να αποκτήσουν πείρα, να πάρουν την ευκαιρία να παρουσιάσουν τη δουλειά τους, να προωθηθούν προς ανώτερες κατευθύνσεις και να παίξουν με πιο διάσημες ορχήστρες. Δίνουμε συναυλίες φιλανθρωπικού χαρακτήρα όπως παράδειγμα για την ανέγερση μιας μαιευτικής κλινικής στη Γκάνα. Δίνουμε συναυλίες οι οποίες να καλύπτουν κατά το δυνατόν τις προτιμήσεις του κοινού: Συναυλίες για παιδιά, με μοντέρνα μουσική, με έργα του κλασσικού ρεπερτορίου, για υπερήλικες σε κέντρα ευγηρίας, για άτομα με ειδικές ανάγκες, οικογενειακές συναυλίες για τα μέλη των οικογενειών των παιχτών και πολλές άλλες. Συνεργαζόμαστε ακόμη με χορωδίες για το ανέβασμα χορωδιακών έργων και με θεατρικούς θιάσους. Γενικότερα είμαστε δραστήριοι και πάντα με καλό και ξεκάθαρο προγραμματισμό κάνουμε σίγουρα και σταθερά βήματα προόδου.

Ποια είναι η εμπειρία σας από τη διεύθυνση μιας ευρωπαϊκής ορχήστρας τα τελευταία χρόνια; Τι έχετε κερδίσει από την εμπειρία αυτή;

Αναμφίβολα έχω μάθει πάρα πολλά! Συνεργάζομαι με άτομα τα οποία έχουν όρεξη για δουλειά κι αγαπούν αυτό που κάνουν. Οι δυσκολίες δε λείπουν. Είναι όμως άνθρωποι ανοιχτοί σε νέες ιδέες και δέχονται να τις πραγματοποιήσουν όταν δουν πως είναι οικονομικά δυνατό και αξίζει τον κόπο. Κάτι που θαυμάζω ιδιαίτερα είναι ο καλός προγραμματισμός, ο καταμερισμός της εργασίας και η υπευθυνότητα του καθενός να κάνει τη δουλειά του όσο καλύτερα μπορεί. Προσωπικά μέσα από τη συνεργασία μου με την ορχήστρα αυτή αλλά και άλλες με τις οποίες είχα την ευκαιρία να συνεργαστώ, έχω αποκομίσει πολλά οφέλη: Βελτιώθηκα ως μουσικός και προσπαθώ να βελτιώνομαι πάντα, έμαθα να εργάζομαι με ομάδες ατόμων, να προσπαθώ πάνω απ’ όλα να τους πείθω για τις μουσικές μου ιδέες, να τους ψυχολογώ ως σύνολο αλλά και ατομικά έναν-έναν, να τους ακούω προσεκτικά και να προσπαθώ να τους βοηθήσω σε λύσεις των προβλημάτων τους, να εμπνέω αλλά και να απαιτώ σεβασμό, να γίνομαι γενικότερα καλύτερος στη ζωή μου. Θα δανειστώ εδώ μια φράση του Δημήτρη Μητρόπουλου η οποία με εκφράζει κι εμένα απόλυτα: «Δε μπορώ να διανοηθώ πως είμαι ένας απλός διασκεδαστής ο οποίος δεν προσφέρει παράλληλα παιδαγωγικό έργο». Όντως η δουλειά μας δεν είναι άχρηστη όπως μπορεί να φαίνεται στα μάτια πολλών πολιτικών ή και απλού κόσμου. Έχει ένα κοινωνικό- παιδαγωγικό χαρακτήρα. Προσπαθεί να διδάξει ήθος και αρχές, να ανυψώσει τα εσωτερικά χαρίσματα του καθενός κρούοντας τις ευαίσθητες χορδές των συναισθημάτων του και του υποσυνείδητου ώστε να ξεθάψει τις κριμένες αρετές του και να κάνει τη ζωή μας αρμονικότερη. «Διέπλαθε την Τέχνη απ΄ τη ζωή και πλούτιζε τη ζωή με την Τέχνη» όπως αναφέρει ένας Γερμανός φιλόσοφος. Σήμερα, στην ταραγμένη εποχή που ζούμε και όπου το ατομικό συμφέρον βασιλεύει, ο καλλιτέχνης έχει την ηθική ευθύνη και το χρέος παράλληλα, μέσα από τον τρόπο ζωής του και μέσα από την Τέχνη του να διδάξει, να κριτικάρει πολιτικά και να δώσει το καλό παράδειγμα.

Ποια στιγμή της καριέρας σας μέχρι σήμερα υπήρξε ξεχωριστή;

Κάθε στιγμή που βρίσκομαι στο πόντιουμ κι έχω την ευκαιρία να διευθύνω είτε σε πρόβα είτε σε συναυλία είναι για ‘μενα ξεχωριστή! Αν θα επέλεγα μια ιδιαίτερη στιγμή, αυτή θα ήταν της βράβευσής μου το 2006 στο διεθνή διαγωνισμό διεύθυνσης ορχήστρας V. Jordania στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου μου απενεμήθη το βραβείο “Orchestra Favorite” δηλαδή το «βραβείο εκλεκτού της ορχήστρας». Δεν είναι τόσο πολύ αυτή καθεαυτή η βράβευση –αν και αναπάντεχη- αλλά το γεγονός πως το συγκεκριμένο βραβείο απονέμεται από τους μουσικούς της ορχήστρας στον καλύτερο για εκείνους μαέστρο μετά από ψηφοφορία. Αυτή ήταν για ‘μενα μια ηθική επιβράβευση πως κάνω τη δουλειά μου σωστά, πως είμαι αγαπητός και αποδεκτός από τους συναδέλφους μου και πως αποδέχονται κι εκτιμούν τις μουσικές μου ερμηνευτικές ιδέες. Βλέπετε, ο μαέστρος είναι ο μόνος σε μια ορχήστρα που δεν παράγει ήχο. Είναι όμως αυτός που διαμορφώνει τον τελικό ήχο του συνόλου, μόνο μέσα από τον κώδικα της χειρονομίας και της έκφρασης του προσώπου καθώς και της σκληρής δουλειάς που προηγείται μιας συναυλίας. Εάν κερδισθεί η εμπιστοσύνη των μουσικών, εάν οι μουσικοί του συνόλου «συμμαχήσουν» με τον μαέστρο, τότε επιτυγχάνεται και το πολυπόθητο αποτέλεσμα!

Ποια είναι τα προσωπικά σας σχέδια για συνεργασίες στο άμεσο μέλλον σε Ελλάδα και εξωτερικό;

Με την ορχήστρα της Ουτρέχτης έχουμε κάνει τον προγραμματισμό των συναυλιών μας μέχρι και τον Ιούνιο του 2010. Παράλληλα προγραμματίζεται η απευθείας μετάδοση από το κρατικό Ολλανδικό ραδιόφωνο μιας Θ. Λειτουργίας με τη συμμετοχή μιας πολύ καλής χορωδίας που επίσης διευθύνω, της Laurentiuskoor Oudorp στο Alkmaar στις 27 Δεκεμβρίου αυτού του έτους. Έχω επίσης κάποιες συναυλίες ως προσκεκλημένος αρχιμουσικός άλλων συνόλων το τρέχον αλλά και το ερχόμενο έτος.

Στην Ελλάδα βρίσκομαι σε επαφή με κάποιες ορχήστρες και συζητούμε για μια ενδεχόμενη μελλοντική συνεργασία. Θα μ’ ενδιέφερε φυσικά να εμφανίζομαι τακτικά και στην Ελλάδα αλλά αυτό δεν καθίσταται πάντοτε δυνατόν. Στο Βόλο έχω κάνει κατά καιρούς κάποιες επαφές με τους τοπικούς φορείς. Υπάρχει ένα θετικό κλίμα και διάθεση για συνεργασία, υπάρχουν όμως κι ανατρεπτικοί παράγοντες: Αρχικά χρονικοί μιας και το πρόγραμμά μου είναι τουλάχιστο για 6-7 μήνες προκαθορισμένο και η τοπική ορχήστρα δε δύναται να προγραμματίσει μακροπρόθεσμα. Επίσης ο χρόνος και το σύνολο των δοκιμών που προτείνονται από την ορχήστρα δεν είναι αρκετός για ‘μενα ώστε να εγγυηθώ πως μ’ ένα άγνωστο μουσικό συγκρότημα θα επιτύχω ένα καλό αποτέλεσμα. Δε θέλω να κάνω τέτοιου είδους εκπτώσεις ποιότητας στη δουλειά μου κι έτσι περιμένουμε και οι δύο πλευρές την κατάλληλη στιγμή μιας αγαστής συνεργασίας. Ελπίζω πως αργά ή γρήγορα με αμοιβαία κατανόηση και υποχωρητικότητα θα έρθει αυτή η στιγμή. Κάλιο αργά παρά ποτ

Γιατί θα ενθαρρύνατε τους νέους ανθρώπους να ασχοληθούν με τη μουσική;

Να το πω λίγο απλά: Αν όλοι οι άνθρωποι της γης έπαιζαν ένα οποιοδήποτε μουσικό όργανο ή τραγουδούσαν, ο κόσμος μας θα ήταν σίγουρα καλύτερος. Δεν είναι ανάγκη -ούτε κι εφικτό άλλωστε- όλοι όσοι μαθαίνουν μουσική να γίνουν επαγγελματίες μουσικοί. Αυτός όμως δεν είναι λόγος να μη διδαχτούν τη Μουσική. Δεν πηγαίνουμε στο Ωδείο ούτε για να γίνουμε φίρμες, ούτε για να γίνουμε σολίστες βιρτουόζοι, ούτε για να αποκτήσουμε ένα πτυχίο. Πάμε να αναβαθμιστούμε πνευματικά όπως πάμε σ’ ένα γυμναστήριο να αναβαθμιστούμε σωματικά. Δεν έχουμε ανάγκη στην εποχή μας από καλούς μουσικούς αλλά από καλούς ακροατές. Κι αυτοί θα γεννηθούν μόνο μέσα από μια κατάλληλη μουσική παιδεία. Στην αρχαία Ελλάδα η μουσική ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της εκπαίδευσης των νέων. Επιπρόσθετα με τα μαθηματικά και τη γυμναστική ολοκληρωνόταν η παιδαγωγική δομή του ανθρώπου. Σήμερα όμως τα μαθηματικά προώθησαν τις θετικές επιστήμες πάρα πολύ, ενώ οι ανθρωπιστικές επιστήμες όπως η μουσική, η ποίηση, η λογοτεχνία έμειναν πίσω. Θα πρέπει έτσι σήμερα να δώσουμε περισσότερη προσοχή στις ανθρωπιστικές επιστήμες, αυτές που διαμορφώνουν τον ψυχικό χαρακτήρα του ατόμου. Η ενασχόλησή μας ειδικά με τη Μουσική, την ανώτερη των Τεχνών, είναι επιτακτική ανάγκη για το πνεύμα και μάλιστα τόσο επιτακτική όσο η υλική τροφή για το σώμα.

 

BACK to Intervews